همه آنچه ميخواهيد درباره كانديداهاي اسكار 2010 بدانيد
03 اسفند 1388 ساعت 10:05
سينما روز _ چندي پيش نامزدهاى هشتادودومين دوره از جوايز سينمايى اسكار معرفى شدند و در اين ميان دو فيلم «آواتار» ساخته جيمز كامرون و «قفسه آسيب / ضامن» ساخته كاترين بيگلو هركدام در ۹ بخش نامزد دريافت جايزه شدند. اين موضوع زماني جذابيت بيشتري مييابد كه بدانيم جيمز كامرون و كاترين بيگلو مدتها پيش از اين و در فاصله زماني سالهاي 1989 تا 1991 بهعنوان زن و شوهر زندگي مشتركي را تجربه كردهاند اما همانگونه كه اختلاف سبك زندگي، ازدواج اين زوج را به جدايي كشاند، فيلمهايي از اين دو سينماگر كه ركورددار نامزدي اسكار هستند نيز هيچ شباهتي با يكديگر ندارند چراكه «آواتار» يك سوپرپروداكشن پرهزينه است كه بيش از 250 ميليون دلار صرف توليد آن شده و اتفاقا جواب خوبي هم از گيشه گرفته و تاكنون بيش از دو ميليارد دلار فروش خالص داشته و پرفروشترين فيلم تاريخ سينما لقب گرفته است ولي «قفسه آسيب» يك فيلم مستقل است كه با بودجهاي 15 ميليون دلاري توليد شده و فروش كل آن هم بيش از 17 ميليون دلار نبوده است! هرچند آواتار به واسطه داستان فانتزي خود كه ماجراهاي مسافرت به سيارهاي با نام «پاندورا» را به تصوير ميكشد مدتها پيش از آغاز اكران در كانون توجه منتقدان قرار داشته و همگان يقين داشتند كه اين اثر ماورايي به پرحاشيهترين فيلم سال بدل خواهد شد اما كمتر كسي بود كه بتواند پيش از اكران «قفسه آسيب» موفقيت كاترين بيگلو در به تصوير كشيدن وضعيت عراق پس از جنگ را حدس بزند اما روايت صادقانهاي كه بيگلو از موقعيتهاي پيشروي انسان در شرايط جنگي ارائه ميدهد سبب شد اين فيلم بهشدت مورد تحسين منتقدان واقع شده و حتي تا نامزدي اسكار هم پيش برود!
شكستن عهد 66 ساله از سال 1943 به بعد همواره رسم بر اين بود كه براي انتخاب بهترين فيلم اسكار، پنج فيلم نامزد دريافت جايزه معرفي شوند اما در سال جاري براى نخستين بار 10 فيلم بهعنوان نامزد دريافت جايزه بهترين فيلم معرفى شدهاند. فيلمهاى «آواتار» ساخته جيمز كامرون، «وجه تاريك» ساخته جانلى هنكاك، «ناحيه ۹» ساخته نيل بلومكامپ، «آموزش» ساخته لون اسكرفى، «قفسه آسيب» ساخته كاترين بيگلو، «حرامزادههاى گمنام» ساخته كوئنتين تارانتينو، «پرشس / ارزشمند» ساخته لى دانيلز، «مرد جدى» ساخته جوئل و اتان كوئن، «بالا» ساخته پيتر داكتر و باب پيترسون و «بالا در آسمان» ساخته جيسون ريتمن 10 فيلمى هستند كه براى دريافت جايزه بهترين فيلم اسكار با هم رقابت مىكنند. فيلمهاي «آقاي فاكس شگفتانگيز»، «بالا» و «شاهزاده و قورباغه» نيز ازجمله نامزدهاي ردهبندي فيلمهاي انيميشن هستند.
باز هم ميشائيل هانكه هرچند به واسطه رويكرد مثبتي كه فستيوالهاي مختلف جهان به تازهترين ساخته اصغر فرهادي با عنوان «درباره الى...» نشان داده بودند، پيشبيني ميشد كه اين فيلم بتواند بهعنوان يكي از نامزدهاي اسكار بهترين فيلم خارجي معرفي شود اما متاسفانه نماينده ايران، از راهيابى به جمع پنج فيلم منتخب در بخش بهترين فيلم خارجى بازماند. در اين بخش آثاري مانند «راز چشمهايشان» محصول آرژانتين، «عصاره غم» محصول پرو، «پيامبر» محصول فرانسه و «روبان سفيد» محصول مشترك آلمان و اتريش نامزد دريافت اسكار شدهاند. در اين ميان شانس «روبان سفيد» بيشتر از بقيه است؛ اين فيلم ازجمله آثار اروپايي سال جاري بوده كه مورد توجه اغلب منتقدان سرشناس جهاني قرار گرفته و اميد آن ميرود اسكار بهترين فيلم خارجي را نيز به خود اختصاص دهد. اين فيلم تصويري تكاندهنده از جامعهاي بيمار و ناهنجار در سراشيبي بحران و فروپاشي دوران پيش از جنگ جهاني اول را ارائه ميدهد. «ميشائيل هانكه» كارگردان فيلم اظهار داشته هدفش از ساخت اين فيلم بررسي ريشههاي تروريسم سياسي بوده است. هانكه درباره نامزدي فيلمش براي دريافت اسكار اظهارنظر جالبي كرده است. هانكه ميگويد: «نوبتي هم باشد، نوبت من است كه به اسكار دست پيدا كنم. خوشحالم كه ميبينم فيلم مورد توجه آكادمي قرار گرفته. همين توجهات است كه موجب خواهد شد جهانيان بيشازپيش بر مفاهيم ارائه شده در «روبان سفيد» توجه كنند!» آخرين ساخته سينمايي هانكه پيش از اين، هم نخل طلايكن را دريافت كرده بود و هم گلدنگلوب بهترين فيلم خارجي را! پس از «روبان سفيد» بيشترين شانس دريافت اسكار با «پيامبر» ساخته ژاك اوديار است. «پيامبر» داستان يك جوان زنداني عربتبار را روايت ميكند كه تحت فشار باندهاي خشن تشكيل شده در زندان با زيركي، به باند اشرار اهل جزيره «كرس» ميپيوندد و تحت حمايت رهبر اين باند قرار ميگيرد و پس از مدتي با زرنگي بسيار همه باندها را به بازي ميگيرد. به اعتقاد بسياري از كارشناسان، اين فيلم خوشساخت، گرچه احتمالا هزارمين فيلم در مورد شرايط زندانها است و به شكل غيرمستقيم تاثير منفي زندان و علاوه بر آن چگونگي عملكرد بزهكاران و همدستان آنان در داخل و خارج از زندان را نشان ميدهد، اما توانايي آن را دارد كه توجه اعضاي آكادمي را به خود جلب كرده و پس از دريافت جايزه بزرگ هيات داوران فستيوال كن، اسكار را هم به دست آورد. هرچند آثاري مثل «راز چشمهايشان» و «عصاره غم» از كمترين شانس براي دريافت اسكار برخوردارند اما اين دليلي نميشود كه كلوديو ليوسا كارگردان «عصاره غم» خوشحالي خود از اعلام نام فيلمش بهعنوان كانديداي اسكار را پنهان كند. ليوسا ميگويد: «اين اولين نامزدي اسكار براي پرو است. همه مردم كشورم اين حادثه را جشن ميگيرند و همين موضوع مرا هم بسيار خوشحال ميكند!»
پرهيز از نگاه جنسيتي جيمز كامرون، كاترين بيگلو، كوئنتين تارانتينو، لى دانيلز و جيسون ريتمن نامزد دريافت اسكار بهترين كارگرداني شدهاند. كامرون درباره اين نامزدي ميگويد: «اينكه فيلم من نامزد اسكار شده به اندازه كافي برايم خوشحال كننده است چون نامزدي اسكار، مهر تاييدي است كه نشان ميدهد در ساخت يك اثر سينمايي حد بالايي از استانداردها رعايت شده اما راستش را بخواهيد گرفتن اسكار براي من آنقدرها هم عجيب نيست به هر حال پيش از اين تجربه دريافت اسكار براي «تايتانيك» را پشتسر گذاشتهام! وراي همه اينها خوشحالم كه آواتار مورد توجه مخاطبان قرار گرفت و اين يعني آنكه زحمات چندين سالهام به باد نرفت. حالا راحتتر ميتوانم درباره پروژههاي آتي خود تصميمگيري كنم!» واكنش كاترين بيگلو پيرامون اعلام نامش بهعنوان نامزد اسكار، كموبيش شبيه به واكنش جيمز كامرون است چراكه بيگلو نيز بيش از هرچيز از توجه مخاطبان به اين فيلم اظهار خوشحالي كرده است. بيگلو ميگويد: «فيلم من اثر پرحاشيهاي نبود و براي همين همواره از اين ميترسيدم كه نكند اين فيلم به اندازه كافي ديده نشود. به جز اين خيليها هستند كه كارگردانان زن را جدي نميگيرند و همين مساله موجب ميشود از آثاري كه نام فيلمسازان زن را بر پيشاني دارند به راحتي عبور كنند. انتخاب اعضاي آكادمي اسكار برايم مايه مباهات است چراكه خط بطلاني كشيدند بر نگاه جنسيتي به مقوله سينما! همين كه فيلمي مستقل مانند «قفسه آسيب» توانسته در كنار آثاري قرار گيرد كه حداقل دو برابر فيلم من هزينه توليدشان بوده، نشان ميدهد كه قدم در مسير درستي نهادهام.» به جز كوئنتين تارانتينو كه به نظر ميرسد با ساخت اكشن جنگي «حرامزادههاي گمنام» از دوران افولي كه پس از كارگرداني سري «بيل را بكش» گريبانش را گرفته بود، رهايي يافته و همين امر بوده كه اعضاي آكادمي را وادار كرده نام او را بهعنوان نامزد بهترين كارگرداني اعلام كنند، نگاهي به فيلمهاي «پرشس» و «بالا در آسمان» كه لي دانيلز و جيسون ريتمن به خاطر آنها نامزد دريافت اسكار شدهاند، تاييدي است بر اين نظريه كه اسكار به فيلمسازاني كه مفاهيم روز اجتماع را دستمايه ساخت آثار دراماتيك خود ميكنند، همواره روي خوش نشان خواهد داد.
فراتر از اسكار در بخش بهترين بازيگر نقش اول زن، هلن ميرن انگليسيتبار براى بازى در فيلم «ايستگاه آخر»، ساندرا بولاك براى بازى در فيلم «وجه تاريك»، كرى ماليگن براى بازى در فيلم «آموزش»، گابورى سيديب براى بازى در فيلم «پرشس» و مريل استريپ براى بازى در فيلم «جولى و جوليا» نامزد شدهاند. در بخش بهترين بازيگر نقش دوم زن نيز پنهلوپه كروز براى بازى در فيلم «نُه»، مونيك براى بازى در فيلم «پرشس»، جولين مور براى بازى در فيلم «مرد تنها»، مگى گيلنهال براى بازى در فيلم «قلب ديوانه» و آنا كندريك براى بازى در «بالا در آسمان» معرفى شدهاند. مريل استريپ كه طي 30 سال گذشته حدود 16 بار نامزد دريافت اسكار شده و دو بار هم اين جايزه را دريافت كرده، درباره نامزدي مجددش چنين ميگويد: «هنگام ايفاي نقش به تنها چيزي كه فكر نميكنم دريافت جايزه است. حتي هنگام گزينش نقشها هم فقط به اوج و فرود كاراكتر و روشي كه بايد براي بازي در قالب آن درنظر گرفت، ميانديشم! پس از انتخاب نقش و بازي در قالب آن هم دوست دارم منتقدان از اين بگويند كه استريپ به خوبي هرچه تمامتر در نقش خود فرورفته و شخصيتي جديد را آفريده است؛ اصلا دوست ندارم بشنوم كه كسي بازي مرا تكراري قلمداد كرده است! گرفتن اسكار، گلدنگلوب و جوايزي ديگر از اين دست هم فقط و فقط يك بازيابي روحي است براي امتداد فعاليتهاي هنري! شك نكنيد بازيگري كه به اسكار دل ببندد هيچگاه رشد نخواهد كرد، به اعتقاد من بايد فراتر از اسكار انديشيد تا نهتنها اسكار كه برترين جايزه سينمايي كه همان ماندگاري نقشها است را به دست آورد!» هلن ميرن بازيگر 65 ساله بريتانيايي كه چهار سال قبل به خاطر ايفاي نقش در قالب ملكه بريتانيا در اثري با عنوان «ملكه» اسكار بازيگري را به دست آورده بود، امسال هم به خاطر ايفاي نقش در قالب «سوفيا» همسر لئو تولستوي نويسنده مشهور روسي در فيلمي با عنوان «ايستگاه آخر» نامزد دريافت اسكار شده است. ميرن برخلاف مريل استريپ نامزدي براي اسكار را نقطه اوج هنري يك سينماگر ميپندارد. ميرن ميگويد:« اصلا دوست ندارم تعارف كنم. حتي اگر هر سال هم نامزد دريافت اسكار شوم بازهم چيزي از درصد خوشحاليام كم نخواهد شد. اسكار جايزهاي است كه اصليترين فانتزي بسياري از بازيگران را به خود اختصاص داده و من هم خوشحالم كه يك بار ديگر نامزد دريافت اسكار شدهام.»
يك كمدي - اجتماعي متفاوت جورج كلونى به خاطر بازى در فيلم «بالا در آسمان»، كالين فرث به خاطر بازى در فيلم «مرد تنها»، مورگان فريمن براى بازى در فيلم «شكستناپذير»، جرمى رنر براى بازى در فيلم «قفسه آسيب» و جف بريجز براى بازى در فيلم «قلب ديوانه» نامزد دريافت جايزه بهترين بازيگر نقش اول مرد شدهاند. همچنين در بخش بهترين بازيگر نقش دوم مرد نيز مت ديمون براى بازى در «شكستناپذير»، پيتر سارسگارد براى بازى در «آموزش»، كريستوفر پلامر براى بازى در «ايستگاه آخر»، استنلى توچى براى بازى در «استخوانهاى دوستداشتنى» و كريستوفر والتز براى بازى در «حرامزادههاى گمنام» نامزد شدهاند. در اين ميان شانس كلوني بيشتر از بقيه است زيرا ايفاي نقش وي در درام «بالا در آسمان» آن هم در قالب مامور اخراجي كه به علت ركود اقتصادي حكم اخراج خودش هم صادر ميشود، توجه مثبت منتقدان را به خود جلب كرده است! كلوني كه يك بار به خاطر بازي در «سيريانا» برنده اسكار شده بود، درباره نامزدي امسال خود ميگويد:«اصلا فكرش را هم نميكردم اين فيلم اينقدر مورد توجه قرار بگيرد. من به اين فيلم به چشم يك كمدي - اجتماعي متفاوت نگاه ميكردم اما اصلا حدس نميزدم كه روزي برسد به خاطر بازي در اين فيلم نامزد دريافت اسكار شوم!»
